Afstamming, vaderschap en erkenning
De moeder van een kind is de vrouw die het kind heeft gebaard of die het kind geadopteerd. Het moederschap door geboorte kan niet worden ontkend. Bij draagmoederschap kan dat tot problemen leiden.
De vader van een kind is de man is:
- de man die met de moeder is getrouw op het tijdstip van de geboorte van het kind, tenzij het huwelijk door de dood – binnen 306 dagen voor de geboorte – is ontbonden. Wordt een kind binnen het geregistreerd partnerschap of tijdens samenleving geboren, dan moet het kind erkend worden;
- de man die het kind heeft erkend;
- de man wiens vaderschap gerechtelijk is vastgesteld;
- de man die het kind heeft geadopteerd.
Door erkenning of adoptie van het van het kind wordt men juridisch ouder, waardoor allerlei rechten en plichten ontstaan (o.a. onderhoudsplicht en erfrechtelijke gevolgen). Als de verwekker van het kind dit niet wil erkennen, kan de moeder bij de rechtbank een verzoek indienen tot gerechtelijk vaststellen van het vaderschap en een onderhoudsbijdrage vragen. Dit kan zelfs na het overlijden van de verwekker. Het gevolg van de toewijzing van dit verzoek is dat er een familierechtelijke band ontstaat tussen verwekker en kind, wat weer erfrechtelijke gevolgen heeft.
Andersom kan ook de verwekker, zelfs tegen de wens van de moeder in, de rechtbank toestemming vragen tot erkenning van zijn kind. Als de moeder ontkent dat de man de vader is, kan een vaderschapsactie volgen waarbij DNA moet worden afgestaan.
Daarnaast zijn er procedures mogelijk zoals ontkenning van het door het huwelijk ontstane vaderschap en vernietiging van de erkenning.