Partneralimentatie
Een belangrijk gevolg van de echtscheiding is dat de ene partner alimentatie aan de andere partner moet gaan voldoen als deze niet in voldoende mate in zijn/haar eigen levensonderhoud kan voorzien. Een verplichting tot betaling van partneralimentatie kan alleen bestaan als partijen gehuwd zijn geweest of een geregistreerd partnerschap hebben gehad.
De wet veronderstelt dat er sprake is van een “lotsverbondenheid” tussen de ex-echtgenoten die door het huwelijk tot stand is gekomen. Ondanks het feit dat zij niet meer met elkaar getrouwd zijn, horen zij zich elkaars lot aan te trekken. Als de ene echtgenoot niet voldoende inkomsten kan genereren om in het levensonderhoud te kunnen voorzien, is de andere echtgenoot verplicht om hieraan bij te dragen. In tegenstelling tot sommige andere landen, is het niet van belang of iemand ‘schuld’ heeft aan het einde van de relatie. Voor het vaststellen van alimentatie maakt het niet uit wie van de echtgenoten om de echtscheiding heeft verzocht.
De hoogte en de duur van de alimentatieverplichting kan in onderling overleg worden vastgesteld – bij voorkeur vastgelegd in een echtscheidingsconvenant – maar ook door tussenkomst van de rechter. Meer informatie hierover vind u onder het kopje Duur, wijziging en indexering.
Vaststelling alimentatie
De vast te stellen alimentatie is afhankelijk van de behoefte en behoeftigheid van degene die alimentatie ontvangt en van de draagkrachtruimte van degene die alimentatie moet betalen. Tot slot wordt een draagkracht-/jusvergelijking gemaakt. Met deze vergelijking wordt berekend bij welk bedrag partijen een gelijke financiële vrije ruimte hebben.
Iemand wordt als behoeftig aangemerkt als die persoon redelijkerwijs niet in staat is (volledig) in zijn/haar eigen levensonderhoud te voorzien. De alimentatiegerechtigde heeft in dat geval onvoldoende inkomen en kan dat in redelijkheid ook niet verwerven.
De behoefte van degene die alimentatie ontvangt, is het bedrag dat nodig is om – naast een eventueel eigen inkomen of uitkering – de levenstandaard die er was tijdens het huwelijk voort te zetten. De welstand en luxe waarin men tijdens het huwelijk leefde is dus medebepalend voor de hoogte van de behoefte (huwelijksgerelateerde behoefte).
Vervolgens wordt een draagkrachtberekening gemaakt van beide partijen gemaakt. Deze dient er toe om vast te stellen of de alimentatieplichtige over voldoende draagkracht beschikt om in deze behoefte te kunnen voorzien. De draagkracht is het resultaat van de financiële middelen waarover de onderhoudsplichtige (in redelijkheid) beschikt, verminderd met datgene dat hiervan betaald moet worden voor het eigen levensonderhoud. Daarnaast is het een instrument om een draagkrachtvergelijking te maken.
Bij Cleerdin & Hamer Advocaten kunnen deze berekeningen voor u gemaakt worden. Hiervoor wordt hetzelfde alimentatieprogramma gebruikt als door de rechtbanken wordt gebruikt.
Zekerheid scheppen
De alimentatiegerechtigde is natuurlijk nooit helemaal zeker of hij/zij de vastgestelde alimentatie over de gehele duur ook daadwerkelijk ontvangt. Immers, bij het overlijden van de alimentatieplichtige stopt ook de alimentatieplicht. Maar er kunnen ook andere oorzaken zijn waardoor de alimentatie stopt of verlaagd wordt, bijvoorbeeld in geval van arbeidsongeschiktheid of ontslag van de alimentatieplichtige.
Als u er zeker van wilt zijn dat u over de hele periode alimentatie ontvangt, kunt u de volgende opties overwegen:
1. Afkopen van de partneralimentatie;
2. Verzekering afsluiten.
Ad 1. Afkopen van de partneralimentatie
In dit geval betaalt de alimentatieplichtige eenmalig een bedrag, waarmee de alimentatieplicht voor de gehele looptijd wordt afgekocht. De alimentatieontvanger loopt nu geen risico meer dat de alimentatie niet wordt ontvangen.
De alimentatiegerechtigde kan:
- het afkoopbedrag storten op een bankrekening: het gevaar hierbij is echter dat het bedrag te snel wordt uitgegeven;
- met het afkoopbedrag een lijfrente aankopen bij een verzekeraar: dit is een periodieke uitkering die de ontvanger krijgt zolang hij of zij leeft. De periodieke uitkering ontvangt u dan bijvoorbeeld een keer per maand. Op deze wijze bent u niet afhankelijk van uw ex-partner voor het ontvangen van de alimentatie en ontvangt u de alimentatiebedragen toch in termijnen.
Nadelen:
- de betaalde partneralimentatie wordt eenmalig in mindering gebracht op het fiscale inkomen. Het is mogelijk dat daardoor een lager fiscaal voordeel wordt behaald dan wanneer de partneralimentatie gedurende een aantal jaren betaald wordt.
- de ontvangen partneralimentatie wordt eenmalig bij het fiscaal inkomen opgeteld. De mogelijkheid bestaat dat er meer inkomstenbelasting betaald moet worden.
Risico's:
- de alimentatiegerechtigde echtgenoot overlijdt binnen 12 jaar. Bij het vaststellen van het uitkoopbedrag is naar alle waarschijnlijkheid gerekend met een alimentatieduur van 12 jaar. Als de alimentatiegerechtigde eerder overlijdt, bent u duurder uit dan wanneer u alimentatie zou hebben betaald
- wanneer de alimentatie is afgekocht en de alimentatiegerechtigde binnen 12 jaar een bijstandsuitkering aanvraagt, dan probeert de uitkerende instantie alsnog de bijstand te verhalen op de alimentatieplichtige. De mogelijkheid bestaat dus dat de alimentatieplichtige, naast de al betaalde afkoopsom, alsnog een maandelijks bedrag aan partneralimentatie moet betalen en dus dubbel betaalt.
NB. Partneralimentatie is afkoopbaar, kinderalimentatie kan niet afgekocht worden.
Ad 2. Verzekering afsluiten
Om te voorkomen dat de alimentatiebetaling stopt bij het overlijden van de ex-partner, kan een overlijdensrisicoverzekering worden afgesloten. Deze verzekering keert bij het overlijden van de ex-partner een bedrag uit, dit kan een bedrag ineens zijn of een maandelijkse uitkering. Daarnaast is het ook mogelijk een verzekering af te sluiten die uitkeert als uw ex-partner arbeidsongeschikt zou worden. Zo zijn uw inkomsten beschermd. Het is wel belangrijk als begunstigde, dat u de premie voor de overlijdensrisicoverzekering zelf betaalt. Zo voorkomt u mogelijke successierechten, indien de verzekering tot uitkering komt. Met deze premiebetaling kan rekening gehouden worden bij het vaststellen van de hoogte van de alimentatie.